مفهوم توسعه روستایی/پایان نامه سازمان گردشگري و پویایی اشتغال

دانلود پایان نامه

تعریف و مفهوم توسعه روستایی

تاکنون تعاریف بسیار متعددی از توسعه ارائه شده و با گذر زمان نیز تعاریف جدید­تری ارائه گردیده است. تعاریف موجود در بابب توسعه، نتیجه دیدگاه­های متفاوت در خصوص آرمان­های بشری، نیازهای انسانی و جامعه مطلوب است.

با این حال می­توان گفت توسعه جریانی است چند جانبه و چند­بعدی که علاوه بر بهبود اقتصادی و افزایش محصول و در­آمد، شامل تغییر در نهاد­ها، ساختار­های اداری و اجتماعی، عقاید و نگرش عامه مردم نیز می­باشد (ازکیا  1364،ص 18، محمد رضا رضوانی،ص21 ).

ادبیات توسعه روستایی نیز تعاریف متعددی از توسعه روستایی را در خود دارد. هر چند این تعاریف، مولفه­های مشترک فراوانی را در خود دارند، لیکن از تفاوت­های مشهودی نیز برخوردارند که این اختلاف ناشی از بینش نظری و سطح تحلیل و بررسی موضوع است. برای تبیین مناسب تر فضای مفهومی توسعه روستایی، به برخی از تعاریف مطرح به شرح زیر اشاره می­گردد:

دیاسن[1](1368) معتقد است هدف اصلی توسعه روستایی باید توانا ساختن توده­های جمعیت روستایی باشد که اکنون نمی­توانند با تلاش­های خودشان نیاز­های اساسی زندگی انسانی را برآورده سازند. در نتیجه توسعه روستایی شامل فرآیند عمیقی از تغییرات در کل جامعه است. این فرآیند برای افزایش فرصت­های قابل دسترسی برای فرد و افزایش امکانات بهره­وری از آنهاست (ازکیا و غفاری، 1383، صص21-22 در همان ص22)

بانک جهانی توسعه روستایی را چنین تعریف می­کند: توسعه روستایی، استراتژی است که برای بهبود زندگی اقتصادی و اجتماعی گروه مشخصی از مردمان که همان روستائیان فقیرند، طراحی می­شود. این استراتژی در پی گسترش منافع توسعه در بین فقیرترین افرادی است که در نواحی روستایی به دنبال امرار معاش هستند. از نظر بانک جهانی، فقرای روستایی، شامل کشاورزان خردپا، اجاره نشین­ها و خوش نشین­ها می­شود (دانشنامه مدیریت شهری و روستایی ، 1386 ،ص 14).

کپ[2] توسعه روستایی را به عنوان فرآیندی می­داند که از طریق کوشش­های جمعی در پی بهبود در بهزیستی مردم است که خارج از مناطق شهری زندگی می­کنند. به نظر او هدف توسعه روستایی باید بسط و گسترش دامنه فرصت­ها برای مردم روستایی باشد (رضوانی محمد رضا، 1386 ،ص22). و مهاتما گاندی توسعه روستایی را به سادگی، تبدیل روستا به مکان­های قابل زیست و متناسب با رشد و تعالی انسان معرفی می­کرد (محمد رضا رضوانی، 1386،ص 14).

پروفسور جرج آکسین[3] توسعه روستایی را چیزی بالاتر از انجام وعدهء نیکوی افزایش باروری و بازده کشاورزی و ایجاد رونق در بخش کشاورزی می­داند. توسعه روستایی از دیدگاه او عبارت است از اعلام وعدهء ارزشمند افزایش شخصیت و اعتبار زندگی روستایی و تغییر زارع از روستایی فقیر به یک کشاورز مترقی و علمی و در همان حال تهیهء کیفیت بالای زندگی، تغذیهء بهتر و عرضهء منظم و بیشتر مواد غذای برای ساکنین شهر­ها با قیمت ارزانتر می­باشد.این همان قول بهتر کردن شرایط زندگی آنها درمحیط روستا است (حسین آسایش،1383، ص 22).

توسعه بطور کلی فرآیندی پویاست که همراه با روند­های دگرگون ساز، به وضعیتی متعادل و قابل زیست می­انجامد. بر همین اساس، توسعه یافتگی در جنبه نظری، بدین معناست که افراد و گروه­های اجتماعی یک سرزمین قادر به تعیین سرنوشت خویش شوند و بتوانند اهداف ملی را با انتخابی آگاهانه، براساس شرایط و امکانات خویش، به پیش برند، بدون آنکه در مناسبات و روابط خود با مشکلاتی همچون بحران، استثمار، وابستگی و سلطه مواجه گردند (سازمان شهرداری­ها و دهیاری­های کشور،1387، ص392).

پس می­توان گفت که طبق قطعنامهء کنفرانس جهانی در مورد اصلاحات ارضی و توسعهء روستایی هدف عمدهء توسعهء روستایی«ریشه کن کردن فقر، گرسنگی و سوء تغذیه» در چهارچوب هدف­های زیر است:

  • کاهش فقر روستایی؛
  • رفع سوء تغذیه؛
  • تأمین حداقل خدمات عمومی؛
  • توسعهء فرصت­های شغلی ؛
  • بهبود بهره­وری درآمد؛
  • افزایش تولید کشاورزی و مواد غذایی؛
  • افزایش خود­اتکایی؛
  • تأمین امنیت اجتماعی؛
  • انتقال منابع به مناطق روستایی (رضواني علی اصغر، 1374، ص ).

[1] Diasen

2Copp

3Geoge .H . Axinn

دانلود پایان نامه
این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.