تأثیراتی که هورمونا بر رفتارهای ما دارن، بیشتر از اون چیزیه که فکرش رو می کنین. کم یا زیاد بودن میزان هورمونا باعث می شه، انتقال دهندهای عصبی تحت اثر قرار بگیرن و نتایجی مثل استرس و استرس اجتماعی انجام بشه. افرادی که به مشکل استرس اجتماعی گرفتار هستن، در هورمون هاشون نوساناتی رو احساس می کنن. بعضی از این هورمونا موجب افزایش و بعضی هم موجب کاهش مشکل استرس اجتماعی می شن. با ما باشین تا در این نوشته بیشتر با اثر هورمونا روی بدن مون آشنا شیم.

  • انواع استرس؛ ۷ نوع اضطرابی که قبل از هر درمانی باید اونا رو بشناسید
  • علل استرس صبحگاهی و راه هایی واسه کاهش اون
  • با این ویتامینا و مواد معدنی استرس و استرس تون رو کم کنین

هورمونا و افزایش استرس اجتماعی

۱. هورمونای استرس (کورتیزول، آدرنالین)

بعضی از هورمونا مثل کورتیزول و آدرنالین هنگام استرس ترشح می شن و سطح استرس اجتماعی رو بالا می برن. در بعضی از موقعیتای اجتماعی یا هنگام انجام بعضی کارا، دچار استرس می شیم؛ پس بدن مون شروع به ترشح هورمونای نام برده می کنه تا بتونیم به تهدیدهایی که احساس می کنیم، جواب بدیم.

درصورتی که تهدیدی واقعی در کار نباشه، ترشح بیش ازحد این هورمونا موجب می شه تا احساس نیاز به فرار یا حمله پانیک (جمله یهوییِ نگرانی و ترس خیلی شدید) در ما به وجود آید. در این حالت چرخه ای معیوب شکل میگیره که در اون هورمونا باعث استرس اجتماعی می شن و استرس و استرس تولیدشده هم موجب ترشح بیشتر هورمونا می شن.

۲. هورمونای جنسی (استروژن، تستسترون)

هورمونای جنسی هم موجبات استرس و استرس رو فراهم می کنن. مقدار کمی از هورمون تستسترون باعث ایجاد استرس شدید می شه. در زنان، علاوه بر تستسترون، بین تغییرات سطح استروژن و استرس اجتماعی هم رابطه ای هست. به همین خاطره که در مواقع تغییرات هورمونی مثل بلوغ یا قسمتی در دوره عادت ماهیانه یا یائسگی شاهد استرس در زنان هستیم.

استرس و هورمونای جنسی در ایجاد استرس اجتماعی باهم تعاملاتی دارن. مثلا، وقتی دچار استرس می شیم سطح کورتیزول زیاد می شه. افزایش کورتیزول هم مانع از ترشح تستسترون می شه. افزایش کورتیزول و کاهش سطح تولید و ترشح تستسترون نتیجه ای جز استرس نخواهد داشت.

از طرف دیگه تستسترون باعث کاهش سطح کورتیزول در بدن می شه. پس درصورتی که تستسترون کمتری ترشح شه، میزان کورتیزول زیاد می شه. اگه خواهان آزادی از استرس به دلیل این چرخه هستیم، باید کارایی انجام بدیم که این چرخه رو می شکند و نابود می کنه.

۳. هورمونای تیروئید

تیروئید پرکار هم می تونه باعث ایجاد استرس به شکل نشونه هایی فیزیکی مثل افزایش ضربان قلب، تعریق زیاد، تپش قلب، لرزش و… بشه. اگه دچار مشکل در تیروئید باشیم، احتمال تجربه استرس اجتماعی در ما بیشتر می شه.

مطلب مرتبط :   مصرف نمک باعث چاقی می شه؟

هورمونا و کاهش استرس اجتماعی

۱. تستسترون

همونجوریکه عنوان شد کاهش سطح تستسترون باعث افزایش کورتیزول و به دنبال اون افزایش استرس اجتماعی می شه. حال، افزایش میزان اونم موجب کاهش استرس اجتماعی می شه. کارکرد تستسترون به عنوان هورمونی استروئیدی کاهش ترس اجتماعی، تنهایی و گوشه گیری رو داره. میزان استرس اجتماعی در مردها نصف زنانه که یکی از دلایل اصلی اون سطح تستسترونه.

وجود تستسترون باعث تقویت گاماآمینوبوتیریک اسید (GABA) و سروتونین می شه. این ۲ ماده شیمیایی مغزی نقشی اساسی در مشکل استرس اجتماعی دارن. تستسترون باعث کاهش فعالیت بخش آمیگدال مغز هم می شه. آمیگدال واکنش و جواب تعقیب یا فرار رو در مغز مدیریت می کنه. یعنی یه جور واکنش که به موجب اون، موجودات تصمیم می گیرن در مقابل تهدیدهایی که احساس می کنن، بمونن و بجنگن یا پا به فرار بذارن.

۲. استروژن

هر چه سطح استروژن زنان بالاتر باشه، در مقابل ترس مقاوم تر خواهند بود. به عنوان یک زن شاید فهمیده باشین که توانایی تون واسه داشتن آرامش در بخشایی از چرخه عادت ماهیانه بیشتره.

۳. اکسی توسین

اکسی توسین یه جور هورمون پپتیدیه که هم به عنوان هورمون و هم به عنوان انتقال دهنده عصبی فعالیت می کنه. از این هورمون با نام هورمون عشق هم یاد می شه و ادعا می شه که هنگام رابطه با کسی که دوستش داریم، ترشح می شه. اکسی توسین در بخش هیپوتالاموس ایجاد می شه و از طرف غده هیپوفیز ترشح و از همون جا هم منتقل می شه. این ماده در شیردهی و زایمون هم مؤثر عمل می کنه.

این هورمون در کاهش میزان استرس اجتماعی خیلی پررنگ عمل می کنه. افزایش سطح این هورمون باعث آرامش بیشتر، تعادل، اعتماد و ثبات در فرد می شه. این ویژگیا در کل به مدیریت بهتر استرس اجتماعی کمک شایانی می کنن. تحقیقات درباره اثرات این هورمون و نقش اون در درمان بقیه مریضیا مثل اوتیسم (درخودفروماندگی) هم درحال بررسیه.

۴. وازوپرسین

وازوپرسین یه جور هورمونه که به تعادل مایعات در بدن کمک می کنه. علاوه بر اینکه در مدیریت سطح استرس، کنترل استرس و موقعیتای سخت اجتماعی هم مؤثره. این هورمون از هیپوتالاموس و بخشای لیمبیک مغز ترشح می شه. دانشمندان فکر می کنن که احتمال وجود رابطه ای بین وازوپرسین و اکسی توسین در بالا رفتن میزان کنترل استرسای اجتماعی هست. وازوپرسین در بهتر شدن روابط اجتماعی، انگیزهای جنسی، یافتن شریک عاطفی و واکنشای مادرانه نقش مهمی داره.

مدیریت هورمونا و کاهش مشکل استرس اجتماعی

با اینکه بین هورمونا و استرس اجتماعی روابطی هست، درمان هورمونی واسه رفع این مشکل پیشنهاد نمی شه. عوضش بهتره از روشای درمانی ای استفاده شه که طی اون آرامش بیشتری در فرد ایجاد می شه. کاهش مصرف مواد غذایی ای مثل قند، الکل، سیگار و در کل موادی که فقط در کوتاه مدت حالی خوب ایجاد می کنن، از راهکارهای تأثیرگذاره. مثل اقدامات مفید واسه افزایش استسترون، میشه به موارد زیر اشاره کرد:

مطلب مرتبط :   آلمانی

  • ورزش کردن به طور منظم؛
  • حفظ رژیم غذایی مناسب؛
  • کنترل بیشتر استرس؛
  • مصرف مولتی ویتامینا؛
  • خواب کافی.

افزایش سطح اکسی توسین هم با موارد زیر ممکنه:

  • در آغوش کشیدن فرد موردعلاقه؛
  • گوش دادن دقیق به حرفای بقیه؛
  • افزایش میزان بخشندگی (هدیه دادن)؛
  • استفاده از فنون مدیتیشن «متا» که باعث بیشتر شدن مهربانی و عشق می شه؛
  • نگهداری از حیوانات خونگی؛
  • استفاده از شبکه های اجتماعی.

استفاده از فنون درمان رفتاری-شناختی

  • واسه اینکه بدونین چیجوری مدیریت استرس و استرس اجتماعی رو به دست بگیرین، باید بدونین تغییر الگوهای جواب دهی به استرس لازمه. با گذشت زمان، مسیرهای عصبی در مغز تغییر می کنن و پس روش جواب انگار به موقعیتای استرس آور هم بهبود پیدا می کنه.
  • اگه دچار مشکلات تیروئید هستین، باید حتما درباره رابطه استرس و نوسانات تیروئیدی تون با دکتر صحبت کنین.
  • اگه زن هستین، با شناخت نوسانات هورمونی خود در طول ماه می تونین زمانایی رو که دچار ناتوانی در کنترل استرس و مدیریت استرس می شید شناسایی کنین. در این صورت میدونید که دلیل ناتوانی تون در مدیریت استرس ریشه در نوسانات هورمونی داره و بهتر می تونین راه حلی پیدا کنین و دریابید که این واکنشا، طبیعی و از طرف بدن تونه.
  • واسه خودتون ژست و حرکتی درنظر بگیرین که به شما احساس قدرت و توانمندی رو تلقین می کنه، مثلا مشت کردن دستا به حالت پیروزی یا هر ژست و حرکت دیگری که موجب تشکیل احساس قدرت در شما می شه. این کار تلویحا پیام قدرتمندی رو در بدن شما جاری می کنه.
  • استفاده از مکملای غذایی واسه کاهش میزان استرس با مشورت دکتر هم ایده بدی نیس.

درمان هورمونی واسه کاهش استرس اجتماعی

امکان تأثیرگذاری هورمون درمانی در تحقیقات جورواجور نشون داده شده. مثلا استفاده از هورمونا واسه زنانی که مورد آزار قرار گرفته بودن، نشون داد که هورمون درمانی می تونه مشکل استرس پس از ضایعه رو کاهش بده. در هر حال بازم درباره ی استفاده از هورمون درمانی واسه کنترل مشکل استرس اجتماعی تحقیق و تحقیق می شه. ار روش هورمون درمانی در مواردی مثل یائسگی زنان هم استفاده می شه. یکی از بهترین روش ها واسه درمان مشکل استرس اجتماعی، شناخت نوسانات هورمونی تأثیرگذار و کنترل آنهاست. یادتون باشه که استرس اجتماعی قابل پیگیری و درمانه.



دسته بندی : Uncategorized

دیدگاهتان را بنویسید