متن کامل – ارائه مدل چند هدفه انتخاب تامین کنندگان در زنجیره تامین چند محصوله در فضای …

۱-۱۰-۱- زنجیره تامین
زنجیره تامین یکی از علوم زیر بنایی در شکل گیری تولید و توزیع یک محصول یا خدمت است. مدیریت زنجیره تامین در یک سازمان اهداف زیادی را دنبال می کند که به عنوان نمونه می توان به کاهش حجم موجودی، سرعت در پاسخگویی به مشتری، افزایش میزان فروش، تامین بهینه و تسریع مواد اولیه، انتخاب تامین کنندگان برتر و در انتها کاهش هزینه ها اشاره کرد. بنابراین انجام پزوهش بر روی مدل های ریاضی به منظور انتخاب تامین کننده، ایجاد رقابت بین چندتامین کننده، در جهت بهبود کیفیت و کاهش هزینه، وجود محدودیت ظرفیت تولید تامین کننده، برآورده شدن تعهدات درحالت تامین کننده انحصاری و شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه، بسیار با اهمیت به نظر می رسد.
۱-۱۰-۲- انتخاب تامین کننده
در واقع می توان گفت انتخاب تامین کننده فرآیندی است که طی آن از میان تامین کنندگان بالقوه موجود، بهترین ترکیب جهت رفع نیازهای شرکت انتخاب می گردد. طی این فرآیند، ابتدا باید منابع بالقوه تامین موجود شناسایی شده و پس از بررسی صلاحیت و توانایی آنها، تامین کنندگان برتر انتخاب شوند.
۱-۱۰-۳- روش های تصمیم گیری تاپسیس و ویکور
روش های تصمیم گیری سازشی رویکردهای اصلی برای تصمیم گیری شامل تئوری مطلوبیت هستند. پیش فرض اصلی در تئوری مطلوبیت این است که تصمیم گیرنده آلترناتیوی را انتخاب می کند که حداکثر مطلوبیت را برایش داشته باشد. برای این منظور روش برنامه ریزی سازشی مطرح گردید. مبنای این روش، حداقل نمودن بردار ارزیابی آلترناتیوها از نقطه ایده آل مثبت است. مزیت اصلی این روش سادگی ساختار مفهومی آن است. در این روش ابتدا برای هر آلترناتیو یک فاصله ترکیبی با فرمول محاسبه می گردد. در نتیجه آلترناتیوی که کوچکترین فاصله ترکیبی را داراست بعنوان راه حل ارجح پذیرفته می شود. نسخه دیگری از این روش، فاصله آلترناتیوها از بدترین نقطه را بیشینه می کند. در این حالت ساختار این روش به مانند قبل باقی می ماند. در حالت اول هدف، مینیمم کردن فاصله تا نقطه ایده آل مثبت است ولی در حالت دوم هدف، ماکزیمم کردن فاصله تا نقطه ایده آل منفی می باشد. روش تاپسیس که مقدم بر روش ویکور ابداع  شده کاملا مشابه آن است. این روش راه حلی را تعیین می کند که بیشترین فاصله تا ایده آل منفی و کمترین فاصله تا ایده آل مثبت را داشته باشد.
روش ویکور نیز که یکی از روش های برنامه ریزی سازشی برای حل مسائل تصمیم گیری چند شاخصه می باشد بر رتبه بندی و انتخاب مجموعه ای از گزینه ها در حضور معیارهای متعارض، تمرکز می کند. معیار رتبه بندی گزینه ها در این روش همزمان بر اساس میزان نزدیکی به حل ایده آل و در نظر گرفتن حد اکثر میزان تاسف می باشد. به زبان ساده به طور کلی روش تاپسیس میزان فاصله از ایده آل ها را در نظر می گیرد و روش ویکور میزان تاسف هر گزینه را اندازه گیری می کند. هر گزینه ای که فاصله اش از ایده آل کمتر باشد به عنوان بهترین گزینه انتخاب می شود.
۱-۱۱- قلمرو تحقیق
۱-۱۱-۱- قلمرو موضوعی: ارائه مدل چند هدفه انتخاب تامین کنندگان در زنجیره تامین چند محصوله در فضای تخفیف با در نظر گرفتن ریسک تحت شرایط عدم قطعیت و حل مدل به کمک روش های تاپسیس و ویکور
۱-۱۱-۲- قلمرو زمانی: پژوهش حاضر بعد از تصویب در شورای محترم تحصیلات تکملی طی پروسه شش ماهه انجام شد.
۱-۱۱-۳- قلمرو مکانی: مکان انجام پژوهش حاضر شرکت یونیلیور و تامین کنندگان آن می باشند.
۱-۱۲- جمع بندی
مطابق موارد ارائه شده در این فصل، هدف از این تحقیق ارائه یک مدل خطی چند هدفه جهت انتخاب تامین کننده تحت شرایط رسیک و عدم قطعیت است. بنابراین با به کارگیری مدل پیشنهادی سازمانها میتوانند به تصمیم گیرنده در انتخاب تامین کننده و نیز تعیین مقدار سفارشات اقتصادی از تامین کنندگان منتخب کمک نمود و سبب سود آوری برای سازمان گردند.
فصل دوم
ادبیات پژوهش
۲-۱- مقدمه
در این فصل مروری بر مفاهیم کلیدی تحقیق و کارهای انجام شده توسط محققین در زمینه انتخاب پیمانکار با کلید واژه های اصلی این تحقیق پرداخته شده است. در این زمینه مقالات، کنفرانس ها، کتب و پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکترا متعددی هم در داخل کشور و هم در خارج کشور ارائه شده است. بنابراین اهمیت این موضوع از نظر محققین و سازمان ها غیر قابل انکار است چرا که محققین در سالیان متوالی درصدداند که ابعاد و شرایط مختلف و مهمی را که در زمینه انتخاب تامین کننده در نظر گرفته نشده را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و به دنبال ایجاد روشهای مناسبتری جهت ارزیابی و انتخاب پیمانکار و تخصیص سفارشات خرید به آنها برای برآورده کردن نیازهای سازمانها اتخاذ کنند تا از این طریق سازمانها هم به اهداف خود نائل آیند.
در این زمینه، در این فصل مقالات و کتب و کنفرانسهای متعددی مرتبط با موضوع از نقطه نظری خاص و مرتبط با موضوع این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته اند.
۲-۲- ارزیابی و انتخاب تامین کننده
امروزه توسعه پایدار در رقابت جهانی نیازمند یکپارچگی تامین کنندگان با زنجیره تامین به عنوان رکن اساسی در زنجیره می باشد که این امر با مدیریت صحیح تامین کننده امکان پذیر است. ارزیابی عملکرد تامین کننده اولین گام در مدیریت و انتخاب تامین کننده است، که نیازمند شاخصهایی می باشد که از استراتژی زنجیره تامین نشات گرفته اند تا تصویر کلی و همه جانبه ای از عملکرد تامین کننده بدست آید زیرا عملکرد تامین کننده، عملکرد کل زنجیره تامین را تحت تاثیر قرار می دهد. انتخاب تامین کننده یک مسئله تصمیم گیری چند معیاره پیچیده است که هر یک از معیارهای ارزیابی با توجه به استراتژی زنجیره تامین درجه اهمیت متفاوتی دارند و همچنین اثرات متقابلی که معیارها بر یکدیگر دارند، بر درجه اهمیت آنها تاثیر گذار است.
از سوی دیگر، همزمان با افزایش روشهای مختلف خرید، تصمیم گیری و انتخاب تامین کنندگان مناسب برای خرید نیز مهمتر و در نتیجه مشکل تر شده است؛ هر چه وابستگی سازمانها به تامین کنندگان بیشتر شود، نتایج مستقیم و غیر مستقیم تصمیم گیری نادرست نیز زیانبارتر می شود. جهانی شدن تجارت و گسترش روز افزون اینترنت، روش ها و حالت های مختلف انتخاب یک تامین کننده را بیشتر کرده است.
کسب رضایت مشتری، تامین نیاز ها و اولویت های مشتری مستلزم انتخاب سریع و مناسب تامین کنندگان است. ساختار های جدید سازمانی موجب شده است که برای انتجاب تامین کنندگان، افراد بیشتری در تصمیم گیری دخیل باشند و لذا اهمیت و جایگاه تصمیم گیری افزایش یافته است. پیچیدگی و اهمیت تصمیم گیری در انتخاب تامین کنندگان ضرورت ارائه روشی قاعده مند و شفاف را کاملا روشن می کند.
تصمیم گیری در مورد انتخاب تامین کننده / تامین کنندگان مناسب، یکی از اصلی ترین و مهمترین مولفه ها در مدیریت زنجیره تامین است و اهمیت آن به موفقیت رساندن شرکت ها قابل چشم پوشی نیست، چرا که انتخاب تامین کننده مناسب، به طور قابل توجهی هزینه های خرید مواد اولیه و نیز زمان انتظار تا رسیدن محموله سفارش داده شده را کاهش می دهد، همچنین موجب بالا رفتن سطح رقابت پذیری موسسه می شود. از این رو انتخاب نادرست تامین کننده می تواند موقعیت مالی و عملیاتی شرکت ها را متضرر می سازد(انوت[۱۰]و همکاران، ۲۰۰۹). به عقیده بسیاری از متخصصان، انتخاب تامین کننده، مهمترین فعالیت خرید است (کیا و وو[۱۱]، ۲۰۰۷).
همچنین تامین کنندگان میتوانند روی تعدادی از اهداف سازمان مانند تکنولوژی، کارایی و اثر بخشی و قابلیت تحویل نقش موثری داشته باشند(باقری و تارخ[۱۲]، ۲۰۱۰).
هدف اصلی از فرآیند انتخاب تامین کننده خرید با بهترین کیفیت در مقدار بهینه و از منبع مناسب و با قیمت معقول است(زقاری و بن یوسف[۱۳]، ۲۰۱۲).
مسئله انتخاب تامین کننده، یک مسئله تصمیم گیری با معیارهای چند گانه است که تحت تاثیر عوامل متعددی است که اغلب در تقابل با یکدیگرند(عمید[۱۴] و همکاران، ۲۰۱۱).
در نظر گرفتن توابع هدفی مانند می نیمم کردن هزینه ها، ماکزیمم کردن کیفیت و می نیمم کردن زمان تحویل به صورت هم زمان، ماهیت مسئله انتخاب تامین کننده را به مسئله چند هدفه تبدیل کرده است (شالیگرام[۱۵]، ۲۰۰۸).
به علاوه تصمیمات انتخاب تامین کننده به این علت که توابع هدف مختلفی باید به طور همزمان در نظر گرفته شوند پیچیده اند.از طرف دیگر در عالم واقع، در اکثر موارد این توابع هدف با یکدیگر در تعارض خواهند بود، بنابراین در فرآیند انتخاب تامین کننده، تبادلات میان معیارها باید مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. تکنیک های تصمیم گیری با معیارهای چندگانه، تصمیم گیرندگان را در ارزیابی یک مجموعه از گزینه ها یاری می کنند. با توجه به موقعیت ها و وضعیت های خرید، اهمیت معیارها متفاوت است و نیاز به وزن دهی معیارها وجود دارد(دالمین و مینو[۱۶]، ۲۰۰۳).
همچنین اگر تامین کنندگان محدودیت ظرفیت یا محدودیت های دیگری داشته باشند در این صورت خریداران با دو مسئله مواجه خواهند شد. از کدام تامین کنندگان خریداری شود؟ و چه میزان سفارش به تامین کنندگان انتخاب شده اختصاص دهیم(دمیرتاس و یوستون[۱۷]، ۲۰۰۸).
به طور کلی انتخاب یک تامین کننده مناسب فاکتور مهمی است که در نهایت بر رابطه خریدار و تامین کننده تاثیر میگذارد. اگر این امر بطور صحیح انجام شود و کیفیت بالاتری داشته باشد، رابطه متقابل طولانیتری خواهد داشت. انتخاب نوع رابطه به موقعیت بازاری شرکت و اهمیت استراتژیک همکاری های درون هر شرکت وابسته است و شرکت به منظور حاشیه رقابتی خود باید تجارت یا کار عمده خود را حفظ نماید. با این وجود شرکت باید به گونه ای در فعالیت های پیرامونی مرتبط به خریدار و تامین کننده وارد شود که سطح آموزه های سازمانی خود را ارتقاء داده و اطلاعات محرمانه اش را کمتر در معرض قرار دهد.
انتخاب شریک تجاری یک جزء لازم موفقیت در ایجاد روابط است و تحقیقاتی در این خصوص انجام شده تا فاکتورهای حیاتی در روند موفقیت و معیارهای موثر در انتخاب شریک را مشخص سازد(لی[۱۸] و همکاران، ۲۰۰۴).
همچنین انتخاب تامین کننده در صنایع یک فرآیند تصمیم گیری جمعی است یعنی سطوح وگروه های مختلف سازمان در این فرآیند مشارکت دارند.یک گروه تصمیم گیری می تواند از پرسنل،کارشناسان و یا مدیران از واحدهایی چون تحقیق و توسعه ،تضمین کیفیت و غیره تشکیل شود.در چنین شرایطی در فرآیند انتخاب و ارزیابی تامین کنندگان هر یک از گروه های تصمیم گیری می توانند به طور مستقل به اعلام نظر در مورد ویژگی های مختلف تامین کنندگان بپردازند (آرش شرفی ماسوله، ۱۳۸۶).
در واقع می توان گفت انتخاب تامین کننده فرآیندی است که طی آن از میان تامین کنندگان بالقوه موجود، بهترین ترکیب جهت رفع نیازهای شرکت انتخاب می گردد. طی این فرآیند، ابتدا باید منابع بالقوه تامین موجود شناسایی شده و پس از بررسی صلاحیت و توانایی آنها، تامین کنندگان برتر انتخاب شوند که در شکل(شکل۲-۱).
شناسایی تامین کنندگان بالقوه موجود
ارزیابی تامین کنندگان موجود
انتخاب تامین کننده یا تامین کنندگان

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید.